Levenslessen

Met vallen en opstaan komen we vooruit in ons leven. Als we vertellen hoe we zijn gevallen en vooral hoe we weer zijn opgestaan, inspireert dat onze kinderen en kleinkinderen.

Goede raad werkt het sterkst wanneer deze voortkomt uit ons eigen verhaal. Het is dan onze ervaring die voor ons werkt in plaats van: “Als jij nou….”. “Doe nou eens…..”.

De eigen ervaring is voor de ander integer, waarachtig en niet bedreigend. Wel herkenbaar.

Levenslessen verteld vanuit ervaring, krijgen warmte mee, het zijn verhalen van vlees en bloed in plaats van abstracte verhandelingen over hoogstaande waarden.

 

Persoonlijk lot in relatie tot het familielot

Wie we zijn geworden heeft voor een belangrijk deel te maken met wat we van onze ouders hebben meegekregen en wat ze ons hebben voorgeleefd.

Om ons persoonlijk lot te begrijpen, om te begrijpen wat ons vormde, is het van belang te weten wat onze ouders dreef, waar zij mee worstelden en waar ze met passie voor gestreden hebben.

De levensverhalen van onze ouders vormen daarom een belangrijke bron waardoor we onszelf beter leren kennen.

We kunnen ook zelf de generaties die na ons komen, onze kinderen en kleinkinderen wortels geven door ze te vertellen waar ze vandaan komen. Daarmee krijgen zij een plek in een groter geheel. Een thuis, een herkomst.

Juist in deze tijd van individualisering en globalisering is er meer behoefte aan ergens bij horen, een groep, je familie. Het kunnen begrijpen van onze familiegeschiedenis, werkt verbindend en doet de liefde voor de eigen familie toenemen. Begrip voor de familiegeschiedenis verstevigt de eigen plek in de familielijn.

 

Dankbaarheid

Het terugblikken op het eigen leven kan dankbaar stemmen. Dankbaarheid voor degenen die voor je gezorgd hebben; naar degenen aan wie jij je liefde hebt kunnen schenken; van wie je liefde ontvangen hebt en dankbaarheid voor degenen die op je levenspad je leermeesters zijn geweest.

Doordat je bij het vertellen van je levensverhaal weer al deze mensen voor je ziet, maakt dat blij en kan je dankbaarheid voelen jegens al die mensen die tijdens je leven aan je zijde hebben gestaan.

 

Tussentijdse evaluatie

Het leven kent turbulente fases, maar ook rustige perioden, waarbij je het gevoel kan hebben stil te staan. Dan bevinden de ontwikkelingen zich meer onder de oppervlakte. Zo’n periode is meestal nodig om energie en inspiratie op te doen voor een volgende fase. Terugblikken op het verleden helpt om helder te krijgen welke kwaliteiten en talenten wachten op ontwikkeling en welke mogelijkheden de toekomst in zich draagt.

In zo’n periode kan het zinvol zijn, een korte biografische terugblik te doen en daarmee overzicht en toekomstrichting in beeld te krijgen.

 

Voorbereiding op naderend levenseinde

Door terug te blikken en te vertellen over alles wat geweest is, wat je bezig hield en over het lief en leed, neem je afstand en kun je meer vreugde ervaren over het geleefde leven. Er ontstaat overzicht.

 

Het levensverhaal

Het vertellen van een verhaal maakt het mogelijk gebeurtenissen kop en staart te geven, een begin, een midden en een eind. Door de ontrafeling van ons eigen verhaal kunnen we er makkelijker op reflecteren. Door die reflectie krijgen we meer grip, meer begrip op het gebeurde, het helpt meester te worden over hetgeen we meemaken.

 

Continuüm en veranderingen

Onze eigenheid maakt dat we meestal op dezelfde manier met situaties omgaan, aarzelend of juist resoluut? Ga je op de dingen af of kijk je de kat uit de boom? We hebben een natuurlijke neiging waar we de voorkeur aan geven. Het is verrijkend om door alle anekdotes heen, te kijken naar welke karaktereigenschappen onveranderd bleven en waar er door schade, schande en hard werken wel verandering, groei en ontwikkeling heeft plaatsgevonden.

 

De rode draad

Binnen het biografisch werk wordt meestal gesproken over de rode draad in ons leven wanneer we het hebben over de realiteit waarlangs ons leven zich heeft afgespeeld. Terugblikkend kunnen we zien welke patronen zich herhaald hebben, we kunnen dat levensthema’s noemen. Verschillende rode draden kunnen herkend en benoemd worden. Bijvoorbeeld de manier waarop we in ons werk staan en de successen of conflicten die we daarin tegenkomen, of de thema’s waar we steeds weer binnen onze relaties mee geconfronteerd worden. Bepaalde karaktertrekken die ons keer op keer in botsing brengen met de wereld om ons heen, of talenten die ons door alles heen gaande houden…

Kortom de rode draad wordt gevormd door het meest herkenbare patroon waarlangs ons leven zich ontrold heeft.

 

De gouden draad

De gouden draad zou ik willen omschrijven als een veel minder zichtbare, meestal onbewuste weg waarlangs het leven poogt te ontwikkelen. Het is niet alleen de realiteit van wie we zijn, maar ook ons streven van wie we willen worden. Je draagt in jezelf mee wie je worden wilt, je ideaal beeld, je verlangen naar hoe je zou kunnen zijn.

Voeling met deze gouden draad geeft je leven zin, levenszin, vitaliteit, daadkracht, flow. Zeker wanneer de rode draad en de gouden draad elkaar kunnen ontmoeten.

Inzicht in beide vergroot de kans dat we het pad vinden waarlangs we het meest in harmonie met onszelf kunnen wandelen.

Inzicht in beide maakt het mogelijk bezigheden te kiezen die overeenkomen met ons gevoel voor zingeving.

 

Plezier

Tot slot wil ik niet ongenoemd laten dat het terugkijken op vele goede herinneringen heel veel plezier met zich meebrengt. Regelmatig ben ik getuige van vrolijke verhalen. Ook de moeilijkere periodes uit een leven kunnen op een gegeven moment meestal met humor bekeken worden. Vooral tijdens het terugluisteren van de gesprekken (ik neem de gesprekken op, om ze later goed uit te kunnen werken), valt me op hoeveel er gelachen is. Zelfs wanneer degene die zijn levensverhaal vertelt heel ziek is, zie ik dat er vitaliteit opborrelt bij het terugdenken aan leuke momenten.